Τα πρώτα δόντια του παιδιού ονομάζονται νεογιλά και αρχίζουν να αναπτύσσονται από το πρώτο κιόλας τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Προβλήματα υγείας της μητέρας καθώς και η λήψη φαρμάκων κατά τη διάρκεια αυτή είναι δυνατόν να προκαλέσουν προβλήματα στη δημιουργία των δοντιών. Επομένως η φροντίδα τους ξεκινά από τότε με σωστή διατροφή της μητέρας και αποφυγή φαρμάκων όπως η τετρακυκλίνη που προκαλεί δυσχρωμίες στα δόντια.

Η παρουσία των νεογιλών δοντιών για την ανάπτυξη του στόματος και του προσώπου είναι σημαντική διότι:

  • Εξασφαλίζουν την καλή μάσηση της τροφής
  • Βοηθούν στη διαμόρφωση της ομιλίας
  • Διατηρούν το χώρο για την ανατολή των διάδοχων μόνιμων δοντιών
  • Εξασφαλίζουν ένα όμορφο χαμόγελο που συμβάλλει στην αυτοεκτίμηση του παιδιού

Η νεογιλή οδοντοφυΐα περιλαμβάνει 20 δόντια που ανατέλλουν από τον 5ο -6ο μήνα της ζωής του παιδιού και ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση του 3ου έτους. Τα νεογιλά θα αντικατασταθούν από τα μόνιμα δόντια μεταξύ του 5ου-6ου έτους έως και το 12ο έτος της ζωής του παιδιού.

Νόσοι του στόματος στα παιδιά

H πιο συχνή νόσος νεογιλών και μονίμων δοντιών είναι η τερηδόνα (χάλασμα του δοντιού). Τα μικρόβια που υπάρχουν στο στόμα με τη βοήθεια των υδατανθράκων και κυρίως της ζάχαρης δημιουργούν οξέα που καταστρέφουν τα δόντια. Στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού η τερηδόνα εξελίσσεται πάρα πολύ γρήγορα και εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί  να οδηγήσει σε πόνο και πρήξιμο. Τέτοιες καταστάσεις εάν μείνουν χωρίς θεραπεία είναι δυνατόν να προκαλέσουν βλάβη των διάδοχων μόνιμων δοντιών καθώς και προβλήματα στη γενική υγεία του παιδιού (ενδοκαρδίτιδα, πυελονεφρίτιδα).

Μια ακόμη νόσος του στόματος στα παιδιά είναι η ουλίτιδα δηλαδή η φλεγμονή των ούλων. Τα συμπτώματά της είναι αιμορραγία στο βούρτσισμα, ερυθρότητα και διόγκωση των ούλων.Καθοριστικός παράγοντας για την εμφάνιση της ουλίτιδας είναι η έλλειψη σωστού βουρτσίσματος των δοντιών.

Πρόληψη των νόσων του στόματος

Η τερηδόνα και η ουλίτιδα μπορούν να προληφθούν ή και να ανασταλεί η εξέλιξή τους όταν βρίσκονται σε αρχικό στάδιο. Για την προστασία των δοντιών είναι απαραίτητη η έγκαιρη ενημέρωση των γονέων και η εφαρμογή σωστών προληπτικών μέτρων, που εφαρμόζονται με την εμφάνιση του πρώτου δοντιού στο βρέφος. Ο καθαρισμός των δοντιών γίνεται αρχικά με βρεγμένη γάζα και αργότερα με μικρή μαλακή οδοντόβουρτσα σε μέγεθος κατάλληλο για την ηλικία του παιδιού. Συνιστάται επίσης η χρήση φθοριούχου οδοντόπαστας σε ελάχιστη ποσότητα από την ηλικία που είμαστε σίγουροι ότι το παιδί δεν θα την καταπιεί. Τη φροντίδα της στοματικής υγιεινής των παιδιών την έχουν οι γονείς. Μετά την ηλικία των 6-7 ετών και ανάλογα με την επιδεξιότητα που έχει αποκτήσει το παιδί αρχίζει να φροντίζει μόνο του τον καθαρισμό των δοντιών του.

Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο

Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον παιδοδοντίατρο/οδοντίατρο πρέπει να γίνει με την ανατολή του πρώτου δοντιού προς ενημέρωση των γονέων για: τη σωστή στοματική υγιεινή, τις σωστές διατροφικές συνήθειες του παιδιού για την αποφυγή τερηδόνας, τις στοματικές συνήθειες (θηλασμός δακτύλου, πιπίλας κλπ) και την αντιμετώπισή τους, τη χρησιμότητα των περιοδικών επανεξετάσεων για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των νόσων του στόματος.

Στην ηλικία των 7 ετών θα πρέπει να πραγματοποιείται και η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον ορθοδοντικό για μια πρώτη εκτίμηση της σύγκλεισης των δοντιών. Η συγκεκριμένη ηλικία είναι κατάλληλη γιατί έχουν ήδη ανατείλει κάποια μόνιμα δόντια. Ταυτόχρονα ευνοείται η πρώιμη παρέμβαση –εφόσον χρειάζεται - κάτι που θα κάνει την επίλυση κάποιων ορθοδοντικών προβλημάτων ευκολότερη στο μέλλον.

Δόντια τα οποία είναι "στραβά" και συνωστισμένα είναι δύσκολο να διατηρηθούν καθαρά, κάτι που δημιουργεί συνθήκες για την πρόκληση τερηδόνας και ουλίτιδας. Επιπλέον δόντια με κακή σύγκλειση μπορεί να ευθύνονται για φθορές στην αδαμαντίνη , δυσκολία στην μάσηση καθώς και σε προβλήματα στην κροταφογναθική διάρθρωση.

Η έγκαιρη ενημέρωση για την αναγκαιότητα της φροντίδας του στόματος συμβάλλει στην εξασφάλιση της στοματικής υγείας του παιδιού σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.

 

*Μαρία Λέκκα Ηλιάδη, Παιδοδοντίατρος